ความเชื่อและวิถีชีวิตของชาวเกาะพิทักษ์

                                                          เกาะพิทักษ์

เกาะพิทักษ์ เป็นเกาะเล็กๆ วิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชาวเกาะพิทักษ์ สภาพบ้านเรือนเป็นบ้านไม้ใต้ถุนสูง ภายใต้บ้านเรือนนั้นเป็น น้ำทะเล ทุกคนบนเกาะจะอาศัยอยู่ร่วมกันฉันท์พี่น้องให้ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่กัน วัฒนธรรมการ ส่งแกง ยังไม่ให้เห็น บ่งบอกถึงความเป็นญาติมิตร โดยด้านทิศตะวันตกเป็นที่ตั้งของชุมชนจรดไปภึงทิศใต้ เนื่องจากภูเขาด้านทิศตะวันออก ช่วยบังลมได้ดี หากอยากเล่นน้ำที่ชายหาด ทางด้านทิศตะวันออกเป็นหาดที่มีความเงียบสงบ เหมาะสำหรับการพักผ่อน มีชายหาดยาว ประมาณ 400-450 เมตร น้ำใสสะอาด ด้านทิศเหนือของเกาะ มีจุดชมวิว สูงประมาณ 200 เมตร มีศาลาให้นั่งพักในวันที่อากาศดีๆ

                                   ตำนานและเรื่องเล่าของเกาะพิทักษ์

มีตำนานหนึ่งน่าสนใจ ปู่ย่า ตายาย เล่าต่อกันมาว่า  นานมาแล้วบนเกาะแห่งนี้ ในอดีตกาลทุกครั้งที่เคยมีลมพายุฝนตกหนัก  บรรดาเรือบรรทุกสินค้าและเรือประมงแถวๆ นี้จะมาใช้เกาะแห่งนี้เป็น "ที่พัก" หลบลมพายุ ชาวบ้านในหมู่บ้านที่มาบุกเบิกอาศัยอยู่ในรุ่นแรก ๆ ได้ลงมติให้ตั้งชื่อว่า "บ้านพิทักษ์" ซึ่งมีความหมายที่เป็นมงคลสำหรับชาวบ้านที่อาศัยอยู่บนเกาะ เพื่อจะได้รับการคุ้มครองรักษา ปกป้องให้รอดพ้นจากสิ่งร้าย และ ที่น่าแปลกก็คือว่า  จนถึงปัจจุบันนี้   หลายครั้งที่จังหวัดชุมพรของเราต้องเจอกับพายุฝนหนัก ๆ จากภัยธรรมชาติหนัก ๆ หลายต่อหลายครา แต่ที่เกาะพิทักษ์จะปลอดภัยเสมอ ชาวบ้านคิดว่าพวกเรามีสิ่งศักดิ์สิทธิ์คอยปกป้องพิทักษ์รักษาและคุ้มครองอยู่

ที่มา

เนื่องจากกลุ่มของข้าพเจ้าได้ไปศึกษาดูงานที่เกาะพิทักษ์ จ.ชุมพรทำให้กลุ่มของข้าพเจ้าสนใจที่จะศึกษาเกี่ยวกับความเชื่อและวิถีชีวิตของคนบนเกาะพิทักษ์นี้  เพราะเนื่องจากคนบนเกาะนี้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง  และมีความเป็นอยู่ที่ดีทั้งๆที่บนเกาะพิทักษ์นี้จะไม่ทั้งโรงเรียน แหล่งสร้างงานและอาชีพ  แต่คนบนเกาะพิทักษ์นั้นก็เรียนรู้ที่จะรักษาความสมดุลของท้องทะเลที่คนใช้ในการทำมาหากิน  และมีความเชื่อที่อยู่อยู่อย่างเป็นสุขโดยที่ไม่คิดที่จะกระทำอะไรที่ผิดกฎหมาย และศีลธรรม ซึ่งเป็นสิ่งที่ให้กลุ่มของข้าพเจ้านั้นสนใจที่จะเรียนรู้เกี่ยวกับความเชื่อและวิถีชีวิตของคนบนเกาะพิทักษ์แห่งนี้

วัตถุประสงค์

1. เพื่อศึกษาและเรียนรู้การใช้ชีวิตของชาวเกาะพิทักษ์
2. เพื่อศึกษาความเชื่อความศรัทธาต่อสิ่งศักดิ์สิทธิ์บนเกาะพิทักษ์
3. เพื่อศึกษาการประกอบอาชีพเพื่อการดำรงชีวิตของคนบนเกาะพิทักษ์
4. เพื่อปลูกฝังจิตสำนึกในการใช้ชีวิตอย่างพอเพียง
5. เพื่อสามารถเข้าใจถึงความแตกต่างของประเพณีในแต่ล่ะท้องถิ่น
6. เพื่อศึกษาการตั้งที่อยู่อาศันให้ปลอดภัยจากธรรมชาตที่มีการเปลี่ยนปลงอยู่ตลอด

พื้นที่ที่ทำการศึกษา

:เกาะพิทักษ์ จังหวัด ชุมพร ...^^

ระยะเวลาที่ใช้ในการศึกษา

:15 - 17 กรกฎาคา 2554



ขอบเขตการศึกษา

ศึกษาเกี่ยวกับความเชื่อและวิถีชีวิตของคนบนเกาะพิทักษ์ท ที่มีชีวิตความเป็นอยู่ที่พอเพียงและยึดอาชีพการทำประมงเป็นหลักในการหาเลี้ยงครอบครัว และมีความเชื่อที่ทำให้เกาะนี้นับถือเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ ซึ่งศึกษาจากการสัมพาษณ์ชาวบ้านบนเกาะและคำบรรยายของผู้ใหญ่

วิธีการศึกษา
   -บทสัมพาษณ์ของชาวบ้าน

                                    *หมายเหตุ ขออภัยในความไม่สมบูรณ์ของวิดิโอคลิปนี้
ประโยชน์ที่ได้รับ1.ได้ศึกษาระบบนิเวศทางธรรมชาติที่ยังคงความสมบูรณ์และความสวยงามเป็นอย่างมากในการทำกิจกรรม
2.ได้ีศึกษาวิถีชีวิตของชาวประมงและชาวบ้านที่มีความเป็นอยู่อย่างมีความสุขบนพื้นฐานของเศรษฐกิจพอเพียง

3.ได้เรียนรู้ประเพณีและความเชื่อในสิ่งที่ชาวบ้านนับถือจากการสัมพาษณืชาวบ้านบนเกาะและการบรรยายของลุงผู้ใหญ่ อำพล

4.ได้เรียนรู้ถึงการที่ชาวบ้านมีความเชื่อเกี่ยวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์บนเกาะนั้นทำให้คนบนเกาะไม่กล้าที่จะทำผิด

5.ได้เรียนรู้ถึงหลักการหาปลา ปลาหมึก ว่าควรมีเทคนิคในการหาอย่างไร

6.ได้เรียนรู้ถึงผลกะทบต่ดอาชีพของคนบนเกาะพิทักษ์ที่สาเหตุมาจากภัยธรรมชาติ

7.ได้เรียนรู้การตั้งถิ่นที่อยู่อาศัยให้มีความปลอดภัยจากการที่น้ำทะเลขึ้น

สรุปผล

ชาวบ้านส่วนใหญ่บนเกาะจะนับถือศาลหลวงตาเกาะพิทักษ์เป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ประจำหมู่บ้านและจะมีการทำบุญเป็นประจำทุกปี  และมีความเชื่ออีกมากที่เกิดบนเกาะพิทักษ์เช่นตำนานของชื่อเกาะเนื่องจากพ่อปู่เดช หนีมาจากปากน้ำหลังสวนพาครอบครัวหนีมาร่องเรือมาถึงหลังเกาะพิทักษ์ ได้ยินเสียงคนเรียกให้ขึ้นมาพักบนเกาะพิทักษ์  พอถึงเกาะปรากฏว่าไม่มีคนสักคน  พ่อปู่เดช    เลยเรียกเกาะนี้ว่า  “เกาะผีทัก”   และเมื่อชาวประมงร่องเรือผ่านหน้าเกาะพิทักษ์จะเกิดวิกฤติการณ์ฝนฟ้าจะตก  จะได้ยินเสียงเรียกเข้าพักบนเกาะพิทักษ์แห่งนี้  พอทอดสมอเสร็จก็จะเกิดลมฝน พายุ ขึ้นทุกครั้งชาวประมงจึงเรียกไว้ 2 ชื่อคือ เกาะผีทัก หรือ  เกาะพิทักษ์ และหินที่มีขนาดใหญ่ที่ตกลงมาโดยที่ต้นไม่บนเขาไม่ได้รับความเสียหายเลยแม้เดียวนิดเดียว และความเป็นอยู่ของคนบนเกาะนั้นจะอยู่กันแบบพี่น้องและมีการดูแลกันอย่างดีและมีการตั้งที่อยู่อาศัยเป็นแบบยกพื้นสูงเพื่อป้องกันเวลาที่น้ำทะเลขึ้นสูง และคนบนเกาะนั้นจะประกอบอาชีพประมงเป็นหลัก และประกอบอาชีพเสริมคือการทำโฮมสเตย์  ซึ่งรายได้ที่ได้มานี้จะต้องแบ่งเข้าหมู่บ้านเพื่อเป็นเงินทุนการศึกษา และพัฒนาหมู่บ้าน  และส่วนที่เหลือนั้นจะเป็นเงินปันผลแก่ประชาชนบนเกาะพิทักษ์

ข้อเสนอแนะ
เกาะพิทักษ์เป็นเกาะที่มีความเชื่อเกี่ยวกับเกาะเป็นอย่างมากและคนบนเกาะพิทักษ์ยังนับถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์ซึ่งผู้คนที่ได้ไปเที่ยวนั้นก็ควรที่จะให้ความเคารพและนับถือสิ่งศักดิ์สิทธิ์บนเกาะแห่งนี้และควรเอาแบบอย่างความเป็นอยู่ของคนบนเกาะโดยยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียงที่ชาวบ้านบนเกาะนำเป็นแบบอย่างแกผู้ที่ได้มาเที่ยวและศึกษาดูงาน  และควรรักษาน้ำทะเลไว้ด้วยเนื่องจากคนที่อยู่บนเกาะหรือใกล้ชายฝั่งนั้นจะยึดอาชีพการทำประมงเป็นหลักในการหาเลี้ยงครอบครัว

ขอขอบคุณ

- ลุงผู้ใหญ่อำพล
- ป้า ยุภาและสามี
- ชาวบ้านทุกคนบนเกาะพิทักษ์
- เกาะพิทักษ์

                            คณะผู้จัดทำ
                                    นางสาว กฤติยา      บุญราช            รหัส 54170187
                                    นาย        ปริญญา    ตรีรัตนาเศรฐ   รหัส 54170210

                                    นางสาว อามีนา      แจ้งรู้สุข            รหัส 54170235

         

                                     

                                                        คณะภูมิสารสนเทศศาสตร์

                                                                 สาขา ภูมิศาสตร์

                                                                     ภาค ปกติ

                                                   

                                                                      ที่ปรึกษา

                                                         อาจารย์ ณรงค์  พลีรักษ์